Havalı Mibzer Fan ve Fan Kayışları

Hassas ekim teknolojilerinin tarımsal üretimdeki payı her geçen gün artarken, havalı mibzerler (pnömatik ekim makineleri) modern çiftçiliğin en kritik ekipmanları arasında yer almaktadır. Mısır, ayçiçeği, pancar ve pamuk gibi sıra arası mesafe gerektiren tohumların, tarlaya milimetrik hassasiyetle bırakılmasını sağlayan bu makinelerin kalbi, şüphesiz ki vakum ünitesidir. Bu vakumun stabil bir şekilde oluşturulması ve korunması ise fan sistemi ve bu gücü ileten kayış mekanizmasına bağlıdır. 

Tarım Garaj’da sunulan geniş yedek parça yelpazesi, ekim sezonu boyunca yaşanabilecek aksaklıkların önüne geçmeyi ve makinenin performansını her zaman zirvede tutmayı hedefler. Tohumun toprağa düştüğü o anki hassasiyet, hasat zamanındaki verimin ilk belirleyicisidir.

Vakum Ünitesinin Çalışma Prensibi ve Önemi

Havalı mibzerlerde tohumun disk üzerindeki deliklere tutunmasını sağlayan güç, fan tarafından oluşturulan negatif basınçtır (vakum). Kuyruk milinden (PTO) alınan hareketle yüksek devirde dönen havalı mibzer fan pervaneleri, emici bir hava akımı yaratır. Bu hava akımı, tohum deposundaki tohumların ekici disk üzerindeki deliklere yapışmasını sağlar. Eğer fan sistemi yeterli emiş gücünü sağlayamazsa veya devirde dalgalanmalar yaşanırsa, disk üzerindeki delikler boş kalır ve tarlada "boş atma" olarak bilinen verim kayıpları meydana gelir.

Mibzerin marka ve modeline, ekilecek tohumun ağırlığına ve istenilen ekim hızına göre farklı basınç değerlerine ihtiyaç duyulur. Bu nedenle piyasada farklı kanat yapılarına ve çaplara sahip havalı mibzer fan modelleri bulunmaktadır. Alüminyum veya özel alaşımlı plastiklerden üretilen bu fanların balansı alınmış olmalı ve yüksek devirlerde titreşim yaratmadan çalışmalıdır. Titreşim, sadece ekim hatasına yol açmakla kalmaz, aynı zamanda fan yataklarının ve bilyalarının da kısa sürede dağılmasına neden olur.

Güç Aktarımında Kritik Halka: Fan Kayışları

Fan ünitesinin performansı, sadece pervanenin sağlamlığına değil, aynı zamanda hareketin şanzımandan fana kayıpsız bir şekilde iletilmesine bağlıdır. Bu görevi üstlenen havalı mibzer fan kayışı, sistemin en çok stres altında çalışan parçalarından biridir. Yüksek devir, ısı ve tozlu ortam koşulları, kayışların zamanla esnemesine veya çatlamasına yol açabilir. Kayışta meydana gelecek en ufak bir kaçırma (patinaj), fan devrinin düşmesine ve vakumun azalmasına neden olur. Bu durum, operatör fark etmeden tohumların yere düzensiz düşmesiyle sonuçlanır.

Sağlıklı bir ekim süreci için kayış bakımında ve seçiminde dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:

• Gerginlik Kontrolü: Ekim sezonu öncesinde ve sezon sırasında periyodik olarak kayış gerginliği kontrol edilmeli, gerekirse gergi bilyası üzerinden ayar yapılmalıdır.

• Yüzey Kontrolü: Kayışın iç ve dış yüzeyinde çatlaklar, kopmalar veya lif ayrışmaları olup olmadığı gözle muayene edilmelidir.

• Orijinal Ölçü Uyumu: Kullanılan kayışın, mibzer üreticisinin belirttiği profil (V kayış, tırtıllı vb.) ve uzunluk değerlerine birebir uyması, güç kaybını önler.

• Yedek Parça Bulundurma: Kopma durumunda tarlada işin durmaması için takım çantasında mutlaka yedek bir set havalı mibzer fan kayışları bulundurulmalıdır.

• Kasnak Uyumu: Kayışın oturduğu kasnak kanallarının aşınmamış ve temiz olması, kayış ömrünü uzatan en önemli faktördür.

Mibzer Yedek Parça Seçimi ve Pazar Analizi

Ekim makinelerinin farklı marka ve tasarımlara sahip olması, yedek parça pazarında da geniş bir çeşitliliği beraberinde getirir. Gaspardo, Şakalak, Özdöken, İrtem gibi yerli ve yabancı birçok marka için üretilen havalı mibzer fan çeşitleri, makinenin orijinal spesifikasyonlarına sadık kalınarak temin edilmelidir. Yan sanayi veya uyumsuz parçalar, hava akış dinamiğini bozarak tohumun ikilenmesine veya hiç tutulmamasına yol açabilir. Özellikle fan kanatçıklarının açısı ve sayısı, vakumun kalitesini doğrudan belirler.